เย็นวันที่ 13 ตุลาม 2516 เหตุการณ์เริ่มคลี่คลาย. ถนอม รับข้อเรียกร้องนักศึกษา
ให้มีรัฐธรรมนูญภายใน 6 เดือน
แต่นักศึกษาต้องการการยืนยัน
คณะรัฐบาลจึงนำตัวแทนนศ.เข้าวังสวนจิตร. ภูมิพล บอก 20 เดือน ถนอมต้องการเวลา 3 ปี
เสกสรรค์ ประเสริฐกุล เริ่มมีปากเสียง
กับธีรยุทธ บุญมี เรื่องกรอบเวลา
ประกอบกับความสับสนเรื่องข่าวในสวนจิตรที่ผู้นำนักศึกษาเข้าไป มีข่าวว่าแกนนำ
ได้ยอมรับทุกเงื่อนไขบ้าง เรื่องเจรจาไม่เป็นผลบ้าง
แต่เนื่องเพราะเวลาพลบค่ำทำให้นักศึกษา
ไม่มีรถเมล์ที่จะเดินทางกลับ
จึงตกอยู่ในสถานการณ์ลำบาก
ส่วนหนึ่งต้องค้างคืนอยู่ภายในวงล้อมของเจ้าหน้าที่
รุ่งเช้าวันที่ 14 ตุลาฯ 16 นักศึกษาเริ่มเคลื่อนเข้ามาสมทบนับแสนคน
ทำให้ตำรวจต้องควบคุมสถานการณ์
หน้าสวนจิตรฯโดยพล.ต.ต.มนต์ชัย พันธุ์คงชื่น. นักศึกษาพยายามผ่าวงล้อมเข้าไป
ส่วนตำรวจชุดประสานงานจากทางวัง
ก็หายเงียบไป(พล.ต.ต.มนต์ชัย.. สงสัยตายห่าหมด)ต่อมาจึงมีวิทยุออกมาให้ประทะการชุลมุนเป็นไปด้วยความดุเดือด
เสียงระเบิดแก๊ซน้ำตา ดังระงม
เจ้าหน้าที่ใช้กระบองทุบตีนักศึกษาอย่างบ้าคลั่ง. นักศึกษามือเปล่าก็พยายามต่อสู้เต็มกำลัง. แต่ก็สู้กำลังและระเบิดแก๊สน้ำตาของเจ้าหน้าทีไม่ได้จึงแตกกระเจิง บ้างลงคูน้ำล้อมวังสวนจิตรฯ
ก่อนจะเปิดประตูวังออกมารับนักศึกษาส่วนหนึ่งเลี้ยงข้าวเลี้ยงน้ำตามบันทึกหน้าประวัติศาสตร์
แต่เป็นการเปิดฉาก 14 ตุลาฯ มหาวิปโยค
ต่อมานิสิตนักศึกษาส่วนใหญ่
ถอนกำลังออกไปตั้งหลักที่ธรรมศาสตร์
และทำการโจมตีตอบโต้เจ้าหน้าที่คืนบ้าง
ตั้งแต่บริเวณถนนราชดำเนิน
ระหว่างสี่แยกคอกวัวกับสนามหลวง
ฝ่ายรัฐบาลถนอม ส่งทหารจาก ร 11
พร้อมด้วยรถถังเข้าคุมสถานการณ์
กำลังพลและรถถังเคลื่อนมา
ตามถนนจักรพงษ์เข้าเคลียร์พื้นที่
บริเวณหน้าวัดชนะ สงคราม
แล้วเคลื่อนกำลังไปยังหน้ากรมสรรพากร
เกิดการปะทะกันบริเวณหน้ากรมสรรพากร
กรมประชาสัมพันธ์ ถนนราชดำเนินกลาง
ไปจนถึงกองบัญชาการตำรวจนครบาลผ่านฟ้า
จีระ บุญมาก ถูกยิงเสียชีวิตที่หน้ากรมประชาสัมพันธ์ ศพถูกนำไปแห่รอบเมือง
มีเฮลิคอปเตอร์สองลำ
บินวนเหนือบริเวณที่เกิดเหตุ
มีรายงานยืนยันว่า คนบนเฮลิคอปเตอร์
ใช้ปืนกลยิงกราดใส่นักศึกษา
บริเวณสนามหลวง
และมหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์
นักเรียนและนักศึกษาเข้ายึด กตป.
(คณะกรรมการตรวจและติดตามผลการปฏิบัติราชการ) และเผาอาคาร
พร้อมด้วยอาคารกองสลากฯ
ประพัฒน์ แซ่ฉั่ว หรือ “ไอ้ก้านยาว”
ถูกยิงหน้าโรงแรมรอแยล
การต่อสู้ดำเนินไปทั้งวัน และตอนกลางคืน
ได้รวมศูนย์อยู่ที่บริเวณสะพานผ่านฟ้าฯ
เป็นการต่อสู้ระหว่างตำรวจนครบาล
กับฝ่ายนักเรียน นิสิต นักศึกษา
พลบค่ำภูมิพลฯออกโทรทัศน์
ประกาศว่าวันที่ 14 ตุลาคม 16
ถึอเป็นวันวิปโยค จอมพลถนอม พร้อมคณะ
ได้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี
และได้เดินทางออกนอกประเทศแล้ว
10 ปี 6 เดือนที่ค้ำบัลลังก์
ต่อจากจอมพลสฤษดิ์
จอมพลถนอม ณรงค์ ประภาส
ถูกขอให้เสียสละ เดินทางออกนอกประเทศ
และ สัญญาว่า.. จะทรงรับกลับมาอย่างสมเกียรติ
พ.ศ.2519 พล.ต.ต.มนต์ชัย พันธุ์คงชื่น
ได้เลื่อนยศ พล.ต.อ. และได้ขึ้นเป็นอธิบดีกรมตำรวจ
ชีวิต เปื้อนฝุ่น
13 ต.ค.64
สว่างคาตา 