ก่อนจะถึง 6 ตุลาคม2519 อันน่าเศร้าสลด
กรกฎาคม 2518 นายกคึกฤทธิ์เดินทางไปเปิดสัมพันธไมตรีกับจีน กลุ่มกระทิงแดงเร่งมือโจมตียั่วยุให้เกิดความรุนแรงในการประท้วงของกรรมกร และบุกลุยกิจกรรม
ของพรรคการเมืองฝ่ายซ้ายโดยที่มีตำรวจยืนดูอยู่เฉยๆ เมื่อนายกคึกฤทธิ์กลับมากล่าวหาว่าตำรวจว่ายุยงส่งเสริมให้มีการใช้กฏหมู่
พอ 19 สิงหาคม 2518ตำรวจนับร้อย
(ที่มีหลายคนเกี่ยวข้องกับกระทิงแดง)
ตอบโต้ด้วยการเดินขบวนไปพังบ้าน
ของนายกฯคึกฤทธิ์ที่ซอยสวนพลู
บุกทำลายข้าวของเเสียหายยับเยิน
วันถัดมา กระทิงแดง ลูกเสือชาวบ้านและนวพลเข้าร่วมประท้วงนายกคึกฤทธิ์ โดยใช้รถและอุปกรณ์สื่อสารของตำรวจ
ทั้งนายกคึกฤทธิ์และพลเอกกฤษณ์
ต่างหมดปัญญาจัดการด้วยกลัวจะเกิดผลลุกลามหรือเกิดการรัฐประหารแม้ว่าภูมิพลจะยังนิ่งสงบ แต่โดยท่าทีและความเกี่ยวพันแล้วแสดงให้เห็นว่าภูมิพล ไม่สนับสนุนรัฐบาลคึกฤทธิ์ซ้ำยังยึดมั่นกับฝ่ายขวาจัด
พระราชวงศ์ก็ทรงเข้าร่วมกิจกรรมของทหารและลูกเสือชาวบ้านบ่อยครั้งขึ้น
และไปร่วมพิธีที่จิตตภาวันและค่ายฝึกของกระทิงแดง ย้ายข้างไปอยู่ปีกขวาจัด
โดยเห็นได้จากการแต่งตั้งทหารฝ่ายความมั่นคงเป็นองคมนตรีเป็นครั้งแรก
ในเดือนมีนาคม 2518 คือ พล.ท. สำราญ แพทยกุล ผู้ช่วยผบ.ทบ.ที่เพิ่งเกษียณอายุ
พ่อของพล.ท.สำราญ เคยรับใช้รัชกาลที่ 6 และภูมิพลทรงรู้จักเขาตั้งแต่ทศวรรษ 2500 ตอนที่พล.ท.สำราญดูแลทหารไทยชุดแรกที่ไปรบในเวียตนาม และได้เขียนรายงานชิ้นสำคัญถึงความจำเป็นในการจัดการปัญหาผู้ก่อการร้ายในหมู่ชาวเขา
ด้วยวิธีการเชิงสังคมการเมืองกำกับด้วยยุทธการทางทหารที่เฉียบขาดพล.ท.สำราญควบคุมดูแลการต่อสู้
กับผู้ก่อการร้ายในบริเวณชายแดนตะวันตกและภาคเหนือจนถึงปลายทศวรรษ 2500 ซึ่งเป็นพื้นที่ที่พระราชวงศ์เสด็จบ่อยครั้งภายใต้การอารักขาของกองทัพ
ยุทธวิธีของเขาประกอบด้วยการพัฒนาสังคมควบคู่ไปกับปฏิบัติการค้นหาและทำลายถล่มด้วยระเบิดและกระสุนปืนในช่วง 2516-2517
พล.ท.สำราญเป็นรองประธานรัฐสภา
และทำงานกับกอรมน.ช่วยกำกับดูแลนวพลเป็นงานสำคัญเป็นที่ปรึกษาที่คอยรายงานเรื่องความมั่นคงต่อในหลวงอย่างตรงไปตรงมาจึงทรงเข้าใจปัญหาทางสังคมและเศรษฐกิจของการก่อการร้าย
แต่ก็กลัวภัยคุกคามที่ร้ายแรงและไม่ลังเล
ที่จะจัดการกับปัญหาอย่างเฉียบขาด
และทั่วถึงเจ้าหน้าที่กอรมน.รายหนึ่ง
เขียนเกี่ยวกับพล.ท.สำราญว่า หากจำเป็นต้องใช้วิธีการที่รุนแรงและเด็ดขาด
เขาก็เด็ดเดี่ยวและไม่ยั้งที่จะใช้ความรุนแรงพวกฝ่ายขวาได้เร่งปฏิบัติการ
เข่นฆ่าขบวนการนักศึกษา กรรมกรและชาวนาผลักดันให้ฝ่ายช้ายยิ่งเข้าไปร่วมกับพคท.มากขึ้นเรื่อยๆ
การปราบปรามคอมมิวนิสต์ในพื้นที่ชนบท
อย่างหนักหน่วงรุนแรง ยิ่งทำให้ชาวบ้านที่บริสุทธิ์เข้าร่วมกับพคท.มากขึ้นเช่นกัน
ยิ่งภูมิพลหละหลวมกับโครงการพัฒนา
ของหลายโครงการหลวงในบางพื้นที่ยิ่งทำให้ชาวบ้านเริ่มมองออกว่าสถาบันฯเป็นพวกเดียวกันกับพวกที่ข่มเหงรังแกพวกเขาและเข้าใจว่าพวกที่ทำการกวาดล้าง
บุกถล่มหมู่บ้านต่างๆเป็นลูกน้องหรือลูกสมุนของภูมิพล สิริกิติ์และสังวาลย์
ในเมือง พวกนักศึกษาเห็นความสัมพันธ์เชื่อมโยงระหว่างกลุ่มอันธพาลการเมือง
หน่วยงานความมั่นคงกับภูมิพล พวกเขามองเหตุการณ์ 14 ตุลาว่าเป็นการเปิดเผยให้เห็นว่าสถาบันกษัตริย์ไม่ได้ยึดมั่นในระบอบประชาธิปไตย แต่กลับยึดมั่นในอำนาจและการรักษาสถานะของตนไว้เท่านั้น นักเคลื่อนไหวระดับนำคนหนึ่ง
ได้รำลึกในภายหลังว่า ในเหตุการณ์ 14 ตุลานั้น คนในแวดวงของเขาต่างเชื่อโดยสนิทใจว่าภูมิพล อยู่ข้างพวกเขาที่เป็นฝ่ายประชาธิปไตย
แต่พอถึงต้นปี 2519 จึงเริ่มรู้และเห็นชัดว่ากษัตริย์ไม่ชอบประชาธิปไตยแม้แต่น้อย และที่ได้เรียนรู้คือภูมิพลไม่ได้อยู่เหนือการเมือง ซ้ำยังเป็นผู้เล่นการเมืองอีกคนหนึ่งด้วย
พวกนักศึกษาได้ถกเถียงกันว่าภูมิพล
เป็นพวกเดียวกับพวกเผด็จการขวาจัด
หรือไม่เมื่อก่อนภูมิพล มักใช้วิธีลับลวงพรางตีสองหน้าไม่แสดงท่าทีที่ชัดเจน
แต่นักศึกษาเริ่มมองเห็นชัดเจนแล้ว
ว่าภูมิพล เป็นพวกเดียวกันกับพวกเผด็จการทหารขวาจัดมาโดยตลอด
และทำให้พวกเขายิ่งเข้าใจการที่สถาบันฯ
ถูกโค่นล้มในปี 2475 และจากนั้นพยายามฟื้นกลับมาสู่อำนาจเพื่อประโยชน์ของตนเอง สถาบันพระมหากษัตริย์ของไทย
จึงเป็นตัวขัดขวางระบอบประชาธิปไตย
มาโดยตลอดเป็นตัวแทนของความล้าหลัง
ที่ไม่ยอมเปลี่ยนแปลง แต่นักศึกษาขณะนั้นไม่สามารถพูดเรื่องเหล่านี้ได้ในที่สาธารณะ เพราะจะไม่มีใครเอาด้วย(ซึ่งผิดกับปัจจุบัน)จึงไม่ได้ข้อสรุปว่าจะทำอย่างไรต่อเรื่องที่ภูมิพล สนับสนุนขบวนการขวาพิฆาตซ้าย
ภูมิพลแสดงจุดยืนชัดเจนมาตั้งแต่สมัยจอมพลสฤษดิ์แต่นักศึกษาพึ่งเริ่มตาสว่างในปี 2518 เมื่อที่ดินที่วังแบ่งไว้ให้ตรง
สี่แยกคอกวัว ถนนราชดำเนินเพื่อสร้างอนุสรณ์วีรชน 14 ตุลา เกิดติดขัดหลังการวางศิลาฤกษ์ไปแล้วโดยสังฆราชและนายกฯคึกฤทธิ์ โดยสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ประกาศว่า ที่ดินผืนนั้นติดสัญญาอยู่กับผู้อื่นอันที่จริงภูมิพล นั่นแหละที่เกิดเปลี่ยนใจอนุสรณ์สถานนี้จึงต้องหยุดชะงักไปกว่า 25 ปี
ฟางเส้นสุดท้ายหรือจุดระเบิดที่ทำให้ภูมิพลไม่สามารถทนต่อไปได้อีกแล้วก็คือการโค่นล้มสถาบันกษัตริย์ในลาว
โดยขบวนการประเทศลาว เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2518 สามวันก่อนวันเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 48 ชันษา
ภูมิพลและพระราชวงศ์ต่างสะพรึงกลัว
เนื่องจากไทยมองสถาบันกษัตริย์ลาว
เป็นประเทศน้องที่มีประเพณี ประวัติศาสตร์และกระทั่งสายลือดร่วมกัน
การล้มครืนของราชธานีเวียงจันทน์
เป็นตัวเร่งอันสุดท้ายที่ทำให้ภูมิพล
ใช้เผด็จการทหารขวาจัด เพื่อสกัดกั้นภัยจากคอมมิวนิสต์ที่ภูมิพลหวาดกลัวยิ่งกว่าอะไรทั้งหมด
ภูมิพลได้ทรงกอบกู้สถาปนาฐานะของราชวงศ์จักรีในรูปแบบ ของระบอบที่รวมศูนย์อยู่ที่ตนดุจเดียวกับในยุคสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ภูมิพล จึงต้องหาทางป้องกันสถานภาพของพระราชวงศ์ให้มีที่อยู่ที่ยืนเป็นสง่าแห่งแคว้นแดนไทยตลอดไปโดยถือความมั่นคงปลอดภัยของ
พระราชวงศ์เหนือสิ่งอื่นใดเหนือกว่าประชาชน และหลักการในระบอบประชาธิปไตย รวมทั้งตัวบทกฎหมาย หรือแม้แต่ศีลธรรมใดๆ
ชีวิต เปื้อนฝุ่น
30 ก.ย.64
สว่างคาตา 