วันนี้ในอดีต
14 มิถุนายน ค.ศ. 1928
วันเกิด เช เกวารา
นักรบกองโจร ผู้เป็นวีรบุรุษแห่งการปฏิวัติ
“ถ้าท่านโกรธจนตัวสั่นจากความอยุติธรรม เราคือเพื่อนกัน”
คำกล่าวอมตะนิรันดร์กาลของชายผู้เป็นวีรบุรุษของการปฏิวัติคิวบา ที่แสดงความหาญกล้าต่ออุดมการณ์อันเข้มข้นที่ฝันถึงการปฏิวัติสังคม โดยการทลายชนชั้น จนเป็นนักปฏิวัติสายคอมมิวนิสต์ที่เป็นโลโก้ของผู้คนทุกข์ยากในเวลานั้น
เอร์เนสโต เกวารา หรือที่รู้จักกันในชื่อ เช เกิดเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน ค.ศ. 1928 หรือในวันนี้เมื่อ 93 ปีก่อน เขาเป็นนักปฏิวัติลัทธิมากซ์ เป็นนายแพทย์ นักเขียน ผู้นำนักรบกองโจร นักการทูต และนักทฤษฎีการทหารชาวอาร์เจนตินา ในฐานะที่เป็นบุคคลสำคัญคนหนึ่งจากการปฏิวัติคิวบา ซึ่งเราอาจคุ้นภาพใบหน้าของเขา ที่กลายเป็นสัญลักษณ์ของวัฒนธรรมต่อต้านและการกบฏ และเป็นตราต้นแบบที่รู้จักกันเป็นสากลภายในวัฒนธรรมสมัยนิยม
ครั้งยังเป็นนักศึกษาแพทย์หนุ่ม เกวาราเดินทางไปทั่วทวีปอเมริกาใต้และรู้สึกสะเทือนใจกับความยากจนข้นแค้น ความหิวโหย และโรคภัยที่เขาพบระหว่างทาง ความปรารถนาทำลายล้างสิ่งที่เขามองว่าเป็นการขูดรีดของทุนนิยมในลาตินอเมริกาผลักดันให้เขาเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องในการปฏิรูปสังคมกัวเตมาลา
ปี 1953 เกวาราเดินทางไปยังกัวเตมาลา ตรงกับสมัยรัฐบาลของ จาโคโบ อาร์เบนซ์ (Jacobo Arbenz) ที่พยายามปฏิวัติโครงสร้างทางสังคม หนึ่งในมาตรการสำคัญคือการยึดที่ดินนายทุนที่ไม่ได้ใช้ทำประโยชน์ กระทบถึงทุนอเมริกัน นำไปสู่การรัฐประหารที่มีสหรัฐฯ เป็นผู้ให้การสนับสนุน
เหตุการณ์ดังกล่าวกลายเป็นจุดเปลี่ยนที่ทำให้เขาเชื่อว่า การได้มาซึ่งระบบสังคมนิยมจำเป็นต้องเกิดการปฏิวัติระดับโลก และกลายมาเป็นผู้อุทิศตนให้กับอุดมการณ์มาร์กซิสต์
เกวาราเดินทางออกจากกัวเตมาลามุ่งหน้าไปยังเม็กซิโก และได้พบกับสองพี่น้องชาวคิวบา ฟิเดลและราอูล คาสโตร ซึ่งหลบหนีคดีการเมืองมาวางแผนยึดอำนาจจากรัฐบาลบาติสตา และกลายมาเป็นมือขวาที่ได้รับความไว้วางใจอย่างมากของคาสโตร
ต่อมาเขาและสหายได้ตั้งขบวนการ 26 กรกฎาคม เป็นองค์การปฏิวัติ ซึ่งวางแผนและนำโดยฟิเดล กัสโตร ซึ่งใน ค.ศ. 1959 ได้ล้มรัฐบาลฟุลเคนเซียว บาติสตาในประเทศคิวบา ขบวนการดังกล่าวสู้รบกับรัฐบาลบาติสตาทั้งในชนบทและในเมือง
เช เกวารา เสียชีวิตในวันที่ 9 ตุลาคม 1967 หน่วยรบของเขาเกือบถูกกำจัดจนสิ้นซากโดยหน่วยรบพิเศษของโบลิเวีย ด้วยความช่วยเหลือจากซีไอเอ ตัวเขาเองถูกจับในขณะได้รับบาดเจ็บ ก่อนถูกยิงเสียชีวิตและฝังร่างอย่างลับๆ หลังถูกตัดมือออกเพื่อเป็นเครื่องยืนยันอัตลักษณ์
แม้เวลาจะล่วงเลยไปนาน แต่ เช เกวารา ก็ยังเป็นบุคคลทางประวัติศาสตร์ที่ได้รับทั้งเสียงยกย่องและเสียงประณาม กับการที่เขาได้ยืนหยัดต่ออุดมการณ์อย่างหาญกล้า และยอมสละชีพเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของมวลชนที่ทุกข์ยาก กลายเป็นการปลุกเร้าให้แก่คนในสมัยต่อมา ให้ยังคงใช้มรดกที่ เช เกวารา ทิ้งเอาไว้ผ่านสายธารทางอุมดมการณ์ที่เขายึดมั่นให้คงอยู่ต่อไป
…ตราบใดที่สังคมยังไม่เปลี่ยนแปลง และผู้ทุกข์ยากยังครวญครางจากความหิวโหย
อ้างอิง https://www.bbc.com/thai/international-41536892


